Ngày 22/9, tại Hội nghị trao đổi về nâng cao độ tin cậy của tổ máy phát điện diesel hạt nhân do Tập đoàn Động lực Tàu thủy Trung Quốc tổ chức tại Thượng Hải, tổ máy phát điện diesel khẩn cấp cho nhà máy điện hạt nhân “Hạt Chai số 1” công suất 6MW đầu tiên do Trung Quốc tự chủ nghiên cứu và phát triển đã chính thức được ra mắt. Đồng thời, Trung tâm Dịch vụ Điện hạt nhân của CSSC Hudong Heavy Machinery cũng được công bố thành lập.
Sự kiện này đánh dấu việc Trung Quốc đã hoàn toàn làm chủ các công nghệ cốt lõi về thiết kế, nghiên cứu phát triển và chế tạo độc lập đối với tổ máy phát điện diesel cấp công suất này.
Tổ máy phát điện diesel khẩn cấp cho nhà máy điện hạt nhân là thiết bị cốt lõi trong hệ thống phòng thủ nhiều lớp của nhà máy điện hạt nhân, được ví như “tuyến phòng thủ cứu mạng cuối cùng” của nhà máy. Một khi toàn bộ nguồn điện chính và nguồn điện dự phòng đều mất, tổ máy phải khởi động trong vòng 10–15 giây và đạt công suất định mức, nhằm liên tục cung cấp điện cho việc thải nhiệt dư của lõi lò phản ứng và đưa lò về trạng thái dừng an toàn.
Trước đây, khoảng 95% động cơ diesel khẩn cấp sử dụng trong các nhà máy điện hạt nhân của Trung Quốc phụ thuộc vào công nghệ được cấp phép từ nước ngoài. Tổ máy công suất 6MW được công bố lần này có hiệu suất tổng thể đạt tiêu chuẩn tiên tiến quốc tế: công suất động cơ diesel ở 100% tải đạt 7.000 kW, công suất tổ máy đạt 6.600 kW, thời gian khởi động dưới 10 giây, thời gian làm việc trung bình không xảy ra sự cố trên 2.000 giờ, thời gian sửa chữa trung bình dưới 4 giờ. Trong quá trình nghiên cứu và phát triển, tổ máy đã hoàn thành tổng cộng hơn 1.000 giờ thử nghiệm độ tin cậy.
Cùng với tổ máy công suất 8MW được ra mắt vào tháng 12/2024, dòng sản phẩm “Hạt Chai số 1” đã hình thành hệ thống sản phẩm bổ trợ lẫn nhau, về cơ bản đạt được khả năng tự chủ và kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng linh kiện. Đầu tháng 9, tổ máy 8MW đầu tiên đã hoàn tất xuất xưởng và bàn giao, dự kiến sẽ được đưa vào sử dụng tại Dự án Thái Bình Lĩnh giai đoạn II của Tập đoàn Điện hạt nhân Trung Quốc Quảng Đông (CGN).
Xét trên phương diện thị trường, các tổ máy phát điện diesel khẩn cấp cho nhà máy điện hạt nhân đang bước vào một chu kỳ nhu cầu mang tính chắc chắn. Đề cương Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030) nêu rõ định hướng phát triển đồng bộ nhiều nguồn năng lượng gồm điện gió, điện mặt trời, thủy điện và điện hạt nhân; tích cực, an toàn và có trật tự phát triển điện hạt nhân. Tính đến cuối tháng 7 năm nay, Trung Quốc có 120 tổ máy điện hạt nhân đang vận hành, đã được phê duyệt hoặc đang xây dựng, với tổng công suất lắp đặt khoảng 135 triệu kW, trong đó quy mô các dự án đang xây dựng đứng đầu thế giới.
Theo số liệu ngành, quy mô thị trường hệ thống nguồn điện khẩn cấp cho các nhà máy điện hạt nhân trên toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 6,82 tỷ USD năm 2025 lên 9,74 tỷ USD vào năm 2030, trong đó thị trường Trung Quốc chiếm khoảng 28,7%. Tỷ lệ nội địa hóa thiết bị khẩn cấp cho điện hạt nhân đã tăng từ 55% năm 2020 lên 73% năm 2025.
Điều đáng chú ý hơn là các tiêu chuẩn cao của lĩnh vực điện hạt nhân đang thúc đẩy sự nâng cấp của toàn ngành tổ máy phát điện: thiết kế độ tin cậy trong toàn bộ vòng đời, giám sát sự cố thông minh, chủ động dự trữ linh kiện và dịch vụ bản địa hóa với khả năng phản hồi nhanh đang dần trở thành những năng lực tiêu chuẩn của các hệ thống nguồn điện dự phòng cao cấp.
Đối với bên mua, khi lựa chọn tổ máy phát điện diesel, ngoài việc so sánh công suất và giá thành, cần quan tâm nhiều hơn đến mức độ tự chủ của chuỗi cung ứng cũng như khả năng cung cấp dịch vụ trong toàn bộ vòng đời sản phẩm.
Công ty TNHH Thiết bị Cơ điện Vân Nam Zhenbang (ZIMBON) cung cấp các tổ máy phát điện với dải công suất từ 50kW đến 2500kW, cùng các giải pháp tổ máy chống ồn, dạng container và hòa đồng bộ nhiều máy, đồng thời cung cấp dịch vụ hậu mãi tại địa phương, góp phần đảm bảo an toàn và ổn định nguồn điện cho khách hàng.
