Ngày 8/11, tờ Financial Times của Anh đưa tin, công ty trí tuệ nhân tạo Anthropic đã tiếp nhận đơn hàng tổ máy phát điện công suất lớn 1,7 GW mà nhà cung cấp thiết bị OnePWR Solutions đặt mua từ Caterpillar, với giá trị khoảng 3,4 tỷ USD. Một phần thiết bị có thể được bàn giao ngay trong thời gian tới. Gần như cùng thời điểm, Caterpillar xác nhận trong báo cáo kết quả kinh doanh rằng đơn hàng động cơ piston công suất lớn đã được đặt kín lịch đến năm 2029, tua-bin khí đến năm 2030; tổng giá trị đơn hàng tồn đọng đạt 78 tỷ USD, tăng khoảng 96% so với cùng kỳ năm trước.
Hai sự kiện này cùng phản ánh một xu hướng thay đổi rõ rệt: hoạt động mua sắm nguồn điện dự phòng cho các trung tâm dữ liệu đang chuyển từ ưu tiên so sánh giá thành sang cuộc đua giành năng lực sản xuất và lịch giao hàng.
Vì sao đơn hàng phải được đặt trước sớm đến vậy?
Trong quý III/2026, mảng Năng lượng và Động lực của Caterpillar đạt doanh thu 8,784 tỷ USD, tăng 18% so với cùng kỳ; lợi nhuận hoạt động đạt 2,143 tỷ USD, tăng 31%. Trong đó, doanh thu mảng phát điện đạt 3,421 tỷ USD, tăng 30%, trở thành mảng kinh doanh có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất.
Các khách hàng cuối cùng cũng không còn muốn phụ thuộc vào quy trình đặt hàng qua nhiều tầng trung gian. Việc Anthropic bỏ qua khâu trung gian để tiếp nhận hợp đồng thiết bị mà nhà cung cấp đã ký từ hai năm trước nhằm giữ mức giá trước khi tăng và giành được lịch giao hàng sớm hơn. Đây không còn đơn thuần là hoạt động mua sắm thiết bị, mà là sử dụng nguồn vốn để mua trước năng lực sản xuất trong tương lai.
Chênh lệch thời gian giao hàng là yếu tố cốt lõi của cuộc đua
Theo dữ liệu so sánh của Bernstein, thời gian chờ kết nối lưới điện phổ biến từ 5–7 năm; tua-bin khí công suất lớn từ 2–5 năm; tua-bin khí hàng không từ 2–3 năm; trong khi động cơ đốt trong kiểu piston chỉ cần khoảng 1–2 năm.
Đối với một trung tâm dữ liệu AI có hiệu quả đầu tư được tính theo từng quý, chênh lệch một đến hai năm có thể quyết định trực tiếp tiến độ triển khai dự án.
Hiện nay, khoảng 29% trung tâm dữ liệu đã được trang bị nguồn điện tự cấp, trong khi 39% khác có kế hoạch triển khai trong vòng một đến hai năm tới.
Trong bối cảnh đó, thời gian giao hàng của các tổ máy công suất 2 MW từ những nhà sản xuất nước ngoài đã kéo dài lên 12–18 tháng. Giá tổ máy hoàn chỉnh sử dụng động cơ nhập khẩu tăng khoảng 20%, trong khi báo giá tổ máy 2 MW nguyên chiếc từ các thương hiệu nước ngoài đã vượt 3 triệu nhân dân tệ.
Quy mô nhu cầu ngày càng rõ nét
Theo tính toán của Tianfeng Securities, để đáp ứng quy mô điện toán AI tại Trung Quốc trong năm 2026 và 2027, các trung tâm dữ liệu AI dự kiến cần trang bị lần lượt 8.912 và 12.327 tổ máy phát điện diesel.
Theo số liệu của Guotai Junan Securities, phân khúc công suất chủ đạo của các trung tâm dữ liệu AI (AIDC) tập trung trong khoảng 1,8–2 MW.
Đối với các trung tâm dữ liệu tiêu chuẩn cao tại Trung Quốc, tỷ lệ công suất tổ máy phát điện diesel được trang bị so với công suất trung tâm dữ liệu đạt khoảng 120–150%.
Khoảng trống nguồn cung đang tạo cơ hội cho chuỗi doanh nghiệp sản xuất trong nước.
-
Weichai (潍柴): Số lượng sản phẩm phát điện phục vụ trung tâm dữ liệu được giao trong ba quý đầu năm đã vượt 2.700 tổ máy, tăng gần 200% so với cùng kỳ. Sản lượng giao hàng theo quý tăng từ khoảng 500 tổ máy trong quý I lên khoảng 1.300 tổ máy trong quý III. Thời gian giao hàng được kiểm soát trong khoảng 30–60 tuần.
-
Weifang Benma Power: Đã giành được đơn hàng từ các trung tâm dữ liệu AI tại Bắc Mỹ, trong đó 300 triệu nhân dân tệ giá trị đơn hàng đã được giao và 200 triệu nhân dân tệ đang trong quá trình sản xuất.
Ba việc doanh nghiệp mua sắm cần chủ động thực hiện
Đối với các đơn vị đầu tư và mua sắm thiết bị, có ba vấn đề cần được tính toán từ sớm:
1. Đưa thời gian xếp lịch sản xuất của nhà cung cấp vào ngay giai đoạn nghiên cứu khả thi.
Không nên đợi đến khi hoàn thiện bản vẽ kỹ thuật mới bắt đầu hỏi giá và xác nhận thời gian giao hàng. Tiến độ sản xuất cần được xem là một yếu tố đầu vào quan trọng của toàn bộ kế hoạch triển khai dự án.
2. Sử dụng thỏa thuận khung kết hợp thanh toán trước để giữ chỗ năng lực sản xuất.
Đồng thời, cần quy định rõ các mốc tiến độ sản xuất, kế hoạch nhận hàng và cơ chế điều chỉnh giá nhằm hạn chế rủi ro phát sinh trong thời gian chờ giao thiết bị.
3. Quy hoạch đồng bộ hệ thống nhiên liệu và khả năng mở rộng trong tương lai.
Dung tích bồn dầu sử dụng hằng ngày, giấy phép phát thải và vị trí lắp đặt máy phát dự phòng cần được tính toán ngay từ giai đoạn quy hoạch mở rộng. Thông thường, bồn dầu được thiết kế đáp ứng 8–12 giờ vận hành ở mức tải tối đa. Khi mở rộng công suất, cần đồng thời nâng cấp hệ thống bơm cấp dầu dự phòng và thỏa thuận bổ sung nhiên liệu.
Vân Nam ZIMBON cung cấp dịch vụ tư vấn lựa chọn và tính toán cấu hình tổ máy phát điện cho các dự án công suất từ 5 kW đến 2.500 kW, hỗ trợ lập kế hoạch giao hàng và bảo trì trong toàn bộ vòng đời thiết bị, giúp khách hàng hạn chế rủi ro và chủ động hơn trước tình trạng thời gian giao hàng ngày càng kéo dài.
